Πώς να πετάτε νόμιμα με drone: ο πλήρης οδηγός

Για να πετάτε νόμιμα χρειάζεστε επτά πράγματα: εγγραφή ως χειριστής, πιστοποίηση αντίστοιχη με την υποκατηγορία πτήσης, έλεγχο των γεωγραφικών ζωνών, το όριο ύψους των 120 μέτρων, τις σωστές αποστάσεις από ανθρώπους και αεροδρόμια, ασφάλιση αστικής ευθύνης και ενεργή εξ αποστάσεως ταυτοποίηση. Αν λείπει έστω ένα από αυτά, η πτήση δεν είναι σύννομη, ακόμη κι αν ολοκληρωθεί χωρίς συμβάν.

Αυτό το άρθρο λειτουργεί ως κόμβος για το θέμα. Κάθε σημείο εξηγείται σύντομα, όσο χρειάζεται για να ξέρετε τι σας αφορά, με σύνδεσμο προς το αναλυτικό άρθρο. Βάση είναι το ευρωπαϊκό πλαίσιο του EASA, οι κανονισμοί 2019/947 και 2019/945, με στοιχεία 2026. Η εθνική εφαρμογή διαφέρει, γι’ αυτό επιβεβαιώνετε πάντα τις λεπτομέρειες στην αρχή πολιτικής αεροπορίας της χώρας σας, στην Ελλάδα την ΥΠΑ.

Πρέπει να εγγραφώ ως χειριστής drone;

Ναι, εφόσον το drone διαθέτει κάμερα ή άλλον αισθητήρα που μπορεί να συλλέξει προσωπικά δεδομένα, ή αν ζυγίζει 250 γραμμάρια και άνω. Εγγράφεται ο χειριστής, δηλαδή το πρόσωπο ή η εταιρεία που ευθύνεται για την πτήση, όχι κάθε αεροσκάφος ξεχωριστά.

Από την εγγραφή λαμβάνετε αριθμό χειριστή, τον οποίο πρέπει να τοποθετήσετε σε κάθε drone σας και να καταχωρίσετε στο σύστημα εξ αποστάσεως ταυτοποίησης. Είναι η απλούστερη τυπική υποχρέωση και το πρώτο που ζητείται σε έλεγχο. Η εγγραφή ισχύει σε όλη την Ένωση, οπότε εγγράφεστε στη χώρα διαμονής και όχι σε κάθε χώρα που επισκέπτεστε. Η διαδικασία περιγράφεται στο άρθρο για την εγγραφή χειριστή.

Ποια πιστοποίηση χρειάζομαι για τον τύπο πτήσης μου;

Εξαρτάται από το πόσο κοντά σε ανθρώπους πετάτε και από το βάρος του drone. Η ανοιχτή κατηγορία χωρίζεται σε τρεις υποκατηγορίες, A1, A2 και A3, με διαφορετικές απαιτήσεις εκπαίδευσης.

Στην A1 πετάτε πιο κοντά σε ανθρώπους με drones κλάσης C0 και C1 και αρκεί το διαδικτυακό μάθημα με τις εξετάσεις A1/A3. Στην A3 πετάτε μακριά από ανθρώπους, τουλάχιστον 150 μέτρα από οικιστικές, εμπορικές, βιομηχανικές και ψυχαγωγικές περιοχές, με την ίδια πιστοποίηση. Η υποκατηγορία A2 αφορά drones κλάσης C2 πιο κοντά σε μη εμπλεκόμενα πρόσωπα και απαιτεί το επιπλέον, απαιτητικότερο πιστοποιητικό A2. Η σύγκριση των εξετάσεων A1/A3 με το πιστοποιητικό A2 βοηθά στην επιλογή. Ό,τι βγαίνει από την ανοιχτή κατηγορία, όπως η πτήση εκτός οπτικής επαφής, εμπίπτει στην ειδική κατηγορία και απαιτεί άδεια ή τυποποιημένο σενάριο.

Πώς ελέγχω τις γεωγραφικές ζώνες πριν την πτήση;

Ελέγχετε τη ζώνη στην επίσημη εφαρμογή κάθε φορά, λίγο πριν την απογείωση, γιατί οι περιορισμοί μπορεί να είναι προσωρινοί και να εμφανιστούν από τη μια μέρα στην άλλη. Οι γεωγραφικές ζώνες είναι περιοχές όπου η πτήση απαγορεύεται, περιορίζεται ή προϋποθέτει έγκριση του διαχειριστή.

Τυπικά περιλαμβάνουν αεροδρόμια, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, σωφρονιστικά καταστήματα, σταθμούς παραγωγής ενέργειας, εθνικούς δρυμούς και συναθροίσεις ανθρώπων. Ορισμένες ζώνες ενεργοποιούνται μόνο σε συγκεκριμένες ώρες, άλλες για μια εκδήλωση ή επιχείρηση των αρχών. Το ότι χθες επιτρεπόταν η πτήση δεν λέει τίποτα για σήμερα. Η απόσταση από αεροδρόμια δεν είναι ένας ενιαίος ευρωπαϊκός αριθμός: κάθε αεροδρόμιο έχει τη δική του δημοσιευμένη ζώνη, γι’ αυτό συμβουλευτείτε τον χάρτη αντί να απομνημονεύετε ακτίνα.

Ποιο είναι το μέγιστο ύψος πτήσης;

Στην ανοιχτή κατηγορία το όριο είναι 120 μέτρα πάνω από την επιφάνεια. Πρόκειται για κοινό ευρωπαϊκό μέγεθος και μετριέται από το έδαφος ακριβώς κάτω από το drone, όχι από το σημείο απογείωσης.

Σε ανώμαλο έδαφος η διάκριση είναι καθοριστική: ανεβαίνοντας μια πλαγιά πρέπει να κατεβαίνετε, ώστε να παραμείνετε εντός των 120 μέτρων από το έδαφος. Υπάρχει μία τεκμηριωμένη εξαίρεση για πτήση κοντά σε ψηλό εμπόδιο. Κατά την επιθεώρηση κατασκευής ύψους άνω των 120 μέτρων, με τη συγκατάθεση του υπευθύνου της, μπορείτε να ανέβετε έως 15 μέτρα πάνω από το ύψος της, εφόσον παραμένετε εντός 50 μέτρων από αυτήν. Αναλυτικά στο άρθρο για το μέγιστο ύψος.

Ποιες αποστάσεις κρατώ από ανθρώπους και αεροδρόμια;

Η απόσταση από ανθρώπους εξαρτάται από την υποκατηγορία. Στην A1 δεν υπερίπτασθε συναθροίσεων και αποφεύγετε την υπέρπτηση μη εμπλεκόμενων προσώπων. Στην A2 κρατάτε τουλάχιστον 30 μέτρα, ή 5 μέτρα με ενεργή τη λειτουργία χαμηλής ταχύτητας. Στην A3 μένετε 150 μέτρα από δομημένες περιοχές και πετάτε εκεί όπου δεν υπάρχουν μη εμπλεκόμενα πρόσωπα.

Η υπέρπτηση συνάθροισης ανθρώπων απαγορεύεται σε κάθε υποκατηγορία της ανοιχτής κατηγορίας, χωρίς εξαιρέσεις. Για τα αεροδρόμια δεν ισχύει σταθερή ακτίνα, αλλά η δημοσιευμένη γεωγραφική ζώνη του καθενός. Αναζητήστε την στην εφαρμογή και ζητήστε, όπου απαιτείται, την έγκριση του φορέα του αεροδρομίου ή των υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας.

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση αστικής ευθύνης;

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός 785/2004 επιβάλλει ασφάλιση για εμπορικές πτήσεις και για αεροσκάφη με μάζα απογείωσης 20 κιλών και άνω. Κάτω από αυτό το όριο η υποχρέωση καθορίζεται από το εθνικό δίκαιο, και αρκετά κράτη την επιβάλλουν πολύ ευρύτερα από το ευρωπαϊκό ελάχιστο.

Ανεξάρτητα από την υποχρέωση, το ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης είναι πρακτική αναγκαιότητα. Ένα drone λίγων εκατοντάδων γραμμαρίων που πέφτει σε αυτοκίνητο ή σε άνθρωπο προκαλεί ζημιά πολλαπλάσια του ετήσιου ασφαλίστρου. Ελέγξτε αν το συμβόλαιό σας καλύπτει ερασιτεχνικές και επαγγελματικές πτήσεις, συνήθως πρόκειται για διαφορετικά προϊόντα. Περισσότερα στο άρθρο για την ασφάλιση drone και σε αυτό για την ασφάλιση κάσκο, αν θέλετε να προστατεύσετε και το ίδιο το μηχάνημα.

Τι είναι το Remote ID και ποιους αφορά;

Η εξ αποστάσεως ταυτοποίηση είναι το σύστημα με το οποίο το drone εκπέμπει σε πραγματικό χρόνο τον αριθμό χειριστή, τη θέση, το ύψος και τη θέση του χειριστή, ώστε οι αρχές και οι άλλοι χρήστες του εναέριου χώρου να μπορούν να το αναγνωρίσουν. Λειτουργεί σαν ηλεκτρονική πινακίδα κυκλοφορίας που εκπέμπεται τοπικά, χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.

Η υποχρέωση αφορά drones κλάσεων C1 έως C6 στην ανοιχτή και την ειδική κατηγορία, δηλαδή πρακτικά σχεδόν τα πάντα εκτός από την ελαφρύτερη κλάση C0. Τον αριθμό χειριστή τον καταχωρίζετε εσείς, συνήθως στην εφαρμογή του κατασκευαστή, και δική σας ευθύνη είναι να ελέγξετε πριν την απογείωση ότι η λειτουργία είναι ενεργή. Πλήρης εξήγηση στο άρθρο για το Remote ID.

Συχνές ερωτήσεις

Ένα drone κάτω των 250 γραμμαρίων με απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις; Όχι πλήρως. Ένα ελαφρύ drone με κάμερα εξακολουθεί να απαιτεί εγγραφή χειριστή, τήρηση των ζωνών, το όριο των 120 μέτρων και την απαγόρευση υπέρπτησης συναθροίσεων. Εκλείπουν κυρίως το πιστοποιητικό A2 και ορισμένοι περιορισμοί απόστασης.

Ισχύει η πιστοποίηση μιας χώρας της ΕΕ και αλλού; Ναι. Η ικανότητα του εξ αποστάσεως χειριστή και η εγγραφή του χειριστή αναγνωρίζονται σε όλη την Ένωση. Εξακολουθούν να ισχύουν οι γεωγραφικές ζώνες και οι εθνικοί κανόνες της χώρας όπου πράγματι πετάτε.

Τι κινδυνεύει όποιος πετάει χωρίς πιστοποίηση; Οι κυρώσεις ορίζονται εθνικά και διαφέρουν σημαντικά, από διοικητικά πρόστιμα έως ποινική ευθύνη σε περίπτωση διακινδύνευσης. Επιβεβαιώστε τα ποσά στην αρχή, το θέμα καλύπτεται σε ξεχωριστό άρθρο για τα πρόστιμα.

Η πτήση σε δικό μου οικόπεδο με απαλλάσσει από τους κανόνες; Όχι. Το αεροπορικό δίκαιο αφορά τον εναέριο χώρο, όχι την κυριότητα του εδάφους. Πάνω από ιδιωτική ιδιοκτησία ισχύουν οι ίδιες ζώνες, τα ίδια ύψη και οι ίδιες αποστάσεις.

Χρειάζομαι συναίνεση των ανθρώπων που καταγράφω; Το αεροπορικό δίκαιο δεν το ρυθμίζει, η προστασία δεδομένων ναι. Αν δημοσιεύετε ή επεξεργάζεστε επαγγελματικά το υλικό, ισχύει ο GDPR απέναντι σε αναγνωρίσιμα πρόσωπα.

Επόμενο βήμα

Περάστε τα επτά σημεία αυτού του οδηγού και σημειώστε τι έχετε ήδη τακτοποιήσει και πού υπάρχουν κενά: εγγραφή, πιστοποίηση, ζώνες, ύψος, αποστάσεις, ασφάλιση, Remote ID. Ξεκινήστε από τα κενά και διαβάστε το αντίστοιχο άρθρο για καθένα. Επιβεβαιώστε τις ισχύουσες απαιτήσεις για το drone σας στην ΥΠΑ και χρησιμοποιήστε το υλικό και τον προπονητή του dronexamine για να μετατρέψετε τους κανόνες σε γνώση εξετάσεων.