Αγόρασα drone, και τώρα; Η λίστα πριν την πρώτη πτήση

Αγόρασες drone και θέλεις να ξέρεις τι προηγείται της πρώτης απογείωσης: εντοπίζεις την κλάση C του αεροσκάφους, εγγράφεσαι ως χειριστής, βάζεις τον αριθμό χειριστή πάνω στο drone, δίνεις τη δωρεάν εξέταση A1/A3, κανονίζεις ασφάλιση αστικής ευθύνης, ενημερώνεις το firmware, βαθμονομείς τους αισθητήρες και μόνο μετά διαλέγεις σημείο πτήσης. Είναι περίπου δύο ώρες δουλειάς στο γραφείο, και σχεδόν όλα γίνονται μία φορά στη ζωή σου.

Ο οδηγός καλύπτει το στάδιο ανάμεσα στην αγορά και την πρώτη πτήση, δηλαδή όσα κάνεις στο σπίτι μπροστά σε έναν υπολογιστή. Αν αυτό που ψάχνεις είναι η τεχνική της απογείωσης και της προσγείωσης, πήγαινε στον οδηγό με το checklist πριν την πτήση. Αν δεν έχεις αγοράσει ακόμα drone, ξεκίνα από την επιλογή του πρώτου drone. Η σειρά παρακάτω δεν είναι τυχαία, γιατί αρκετά βήματα εξαρτώνται από τα προηγούμενα.

Βήμα 1: εντόπισε την κλάση C του drone σου

Πριν κάνεις οποιαδήποτε εγγραφή, βρες τι κλάση φέρει το drone σου. Η ετικέτα με την ένδειξη από C0 έως C6 βρίσκεται πάνω στο σώμα του αεροσκάφους, στην μπαταρία ή στα έντυπα, και συνήθως φαίνεται και στην εφαρμογή του κατασκευαστή.

Η κλάση καθορίζει όλα τα υπόλοιπα: σε ποια υποκατηγορία της ανοιχτής κατηγορίας πετάς, πόσο κοντά σε ανθρώπους επιτρέπεται να πλησιάσεις και αν χρειάζεσαι επιπλέον προσόντα. Ένα drone C0 ζυγίζει κάτω από 250 γραμμάρια και σου δίνει τη μεγαλύτερη ελευθερία. Στην C1 ανήκουν μοντέλα κάτω από 900 γραμμάρια με πρόσθετες τεχνικές απαιτήσεις. Η C2 επιτρέπει πτήσεις στην υποκατηγορία A2 αλλά απαιτεί ξεχωριστό πιστοποιητικό. Οι C3 και C4 είναι βαρύτερα μηχανήματα, περιορισμένα στην υποκατηγορία A3, μακριά από ανθρώπους και κατοικημένες περιοχές. Οι κλάσεις C5 και C6 ανήκουν στην ειδική κατηγορία και όχι στην ανοιχτή, οπότε σπάνια αφορούν έναν αρχάριο.

Αν το drone σου δεν φέρει καθόλου ετικέτα κλάσης, εμπίπτει σε ξεχωριστούς μεταβατικούς κανόνες που βασίζονται μόνο στη μάζα απογείωσης. Ξεκαθάρισέ το πριν σχεδιάσεις πτήση, γιατί κάθε επόμενο βήμα εξαρτάται από αυτό.

Βήμα 2: εγγράψου ως χειριστής

Η εγγραφή αφορά τον χειριστή, δηλαδή εσένα, και όχι το κάθε αεροσκάφος ξεχωριστά. Εγγράφεσαι μία φορά, στη χώρα διαμονής σου, και ο αριθμός που παίρνεις καλύπτει όλα τα drones που έχεις.

Στην πράξη η εγγραφή είναι υποχρεωτική για σχεδόν όποιον αγόρασε drone με κάμερα, ανεξάρτητα από το βάρος. Η εξαίρεση καλύπτει μόνο ελαφριά μοντέλα χωρίς αισθητήρα ικανό να καταγράψει προσωπικά δεδομένα, δηλαδή στην πράξη παιχνίδια χωρίς κάμερα. Αν το drone σου έχει κάμερα, θεώρησε ότι η εγγραφή σε αφορά.

Η εγγραφή γίνεται ηλεκτρονικά, στο σύστημα της εθνικής αρχής πολιτικής αεροπορίας, και συνήθως θέλει ένα τέταρτο. Στην Ελλάδα το διαχειρίζεται η ΥΠΑ, και τις ακριβείς προϋποθέσεις τις επιβεβαιώνεις εκεί, γιατί διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Ο αριθμός χειριστή έχει συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος και θέλει ανανέωση, οπότε σημείωσε την ημερομηνία λήξης. Εγγράφεσαι μόνο σε ένα κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο αριθμός ισχύει σε όλη την Ένωση.

Βήμα 3: βάλε τον αριθμό χειριστή πάνω στο drone

Το να υπάρχει ο αριθμός σε μια βάση δεδομένων δεν αρκεί. Πρέπει να τον έχεις φυσικά πάνω στο αεροσκάφος, ορατό χωρίς να αποσυναρμολογήσεις τίποτα, και να τον καταχωρίσεις στο σύστημα Remote ID, εφόσον το drone σου το υποστηρίζει.

Η απλούστερη λύση είναι ένα αυτοκόλλητο ή μια μόνιμη σήμανση στο κάτω μέρος του σώματος. Αν έχεις περισσότερα από ένα drones, ο αριθμός μπαίνει σε όλα, γιατί ανήκουν στον ίδιο χειριστή. Τον καταχωρίζεις επίσης στην εφαρμογή του κατασκευαστή, στην ενότητα Remote ID ή ταυτοποίησης χειριστή. Κάν το αμέσως μετά την εγγραφή για να μην το ξεχάσεις, γιατί ένας έλεγχος ψάχνει ακριβώς αυτό το αυτοκόλλητο και αυτή τη μετάδοση Remote ID.

Βήμα 4: δώσε την εξέταση επάρκειας A1/A3

Η πτήση στην ανοιχτή κατηγορία απαιτεί απόδειξη επάρκειας. Η βασική διαδικτυακή εκπαίδευση και η εξέταση A1/A3 προσφέρονται δωρεάν στα περισσότερα κράτη της ΕΕ και τις δίνεις εξ αποστάσεως, χωρίς να φύγεις από το σπίτι.

Η εξέταση A1/A3 καλύπτει κανονισμούς, ασφάλεια πτήσης, περιορισμούς εναέριου χώρου, προστασία προσωπικών δεδομένων και βασική μετεωρολογία. Δεν υπάρχουν ερωτήσεις για τεχνική χειρισμού, γιατί πρόκειται για εξέταση γνώσεων και όχι δεξιοτήτων. Η επιτυχία θέλει ένα απόγευμα, αν πρώτα μελετήσεις την ύλη.

Το πιστοποιητικό A2 είναι άλλη ιστορία και το χρειάζεσαι μόνο όταν θελήσεις να πετάξεις βαρύτερο drone C2 πιο κοντά σε ανθρώπους. Για αρχή, ειδικά με C0 ή C1, το A1/A3 αρκεί. Το πιστοποιητικό αναγνωρίζεται σε όλα τα κράτη που εφαρμόζουν τους κανόνες του EASA, οπότε δεν χρειάζεται να το επαναλάβεις όταν ταξιδεύεις.

Βήμα 5: κανόνισε ασφάλιση αστικής ευθύνης

Ευθύνεσαι προσωπικά, με την περιουσία σου, για τις ζημιές που θα προκαλέσει το drone σου. Η ασφάλιση αστικής ευθύνης μεταφέρει αυτόν τον κίνδυνο στην ασφαλιστική και κοστίζει λίγα τον χρόνο.

Σε κάποια κράτη της ΕΕ η κάλυψη αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική για κάθε χειριστή, σε άλλα μόνο πάνω από ορισμένη μάζα ή για εμπορικές πτήσεις. Επιβεβαίωσέ το στην ΥΠΑ, γιατί εδώ οι εθνικοί κανόνες αποκλίνουν περισσότερο από σχεδόν κάθε άλλο σημείο.

Ανεξάρτητα από τη νομική υποχρέωση, αξίζει να την έχεις. Ακόμα και ένα ελαφρύ drone μπορεί να σπάσει παρμπρίζ αυτοκινήτου ή να τραυματίσει κάποιον, και το κόστος μιας τέτοιας ζημιάς είναι πολλαπλάσιο από το ασφάλιστρο. Η ασφάλιση ιδίων ζημιών, που καλύπτει το ίδιο το drone, αγοράζεται ξεχωριστά και είναι επιλογή, όχι υποχρέωση.

Βήμα 6: ενημέρωσε το firmware και βαθμονόμησε

Ένα καινούριο drone σχεδόν ποτέ δεν έρχεται με ενημερωμένο λογισμικό, και κάποια μοντέλα απλώς δεν απογειώνονται μέχρι να εγκαταστήσεις την ενημέρωση. Κάν το στο σπίτι, με σταθερή σύνδεση και φορτισμένες μπαταρίες.

Η ενημέρωση καλύπτει συνήθως χωριστά το αεροσκάφος, το τηλεχειριστήριο και τις μπαταρίες, και όλη η διαδικασία μπορεί να πάρει από ένα τέταρτο έως μία ώρα. Μην τη διακόψεις και μην κόψεις την τροφοδοσία στη μέση. Μετά την ενημέρωση, βαθμονόμησε την πυξίδα και την IMU σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, μακριά από μεταλλικές κατασκευές, αυτοκίνητα και γραμμές ρεύματος.

Φόρτισε πλήρως όλες τις μπαταρίες και το τηλεχειριστήριο, αλλά μην τα αφήνεις εβδομάδες στη μέγιστη φόρτιση, γιατί οι κυψέλες LiPo δεν το αντέχουν. Έλεγξε ότι η κάρτα μνήμης είναι στη θέση της και έχει ελεύθερο χώρο.

Βήμα 7: έλεγξε τις γεωγραφικές ζώνες και διάλεξε σημείο

Το τελευταίο βήμα πριν βγεις από το σπίτι είναι να βρεις νόμιμο σημείο για πτήση. Εγκατέστησε την εθνική εφαρμογή ελέγχου γεωγραφικών ζωνών και δες την περιοχή σου πριν αποφασίσεις από πού θα απογειωθείς.

Γεωγραφικές ζώνες είναι περιοχές με περιορισμούς για drones: περίχωρα αεροδρομίων, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, εθνικοί δρυμοί, κέντρα πόλεων, εγκαταστάσεις κρίσιμων υποδομών. Κάποιες είναι εντελώς κλειστές, άλλες απαιτούν γνωστοποίηση ή άδεια. Η εφαρμογή δείχνει επίσης προσωρινές ζώνες, ενεργές μόνο για συγκεκριμένες ώρες.

Για την πρώτη πτήση διάλεξε ανοιχτό χωράφι ή λιβάδι εκτός κάθε ζώνης, μακριά από ανθρώπους, δρόμους, γραμμές ρεύματος και κτίρια. Ο έλεγχος ζωνών γίνεται πριν από κάθε πτήση, όχι μία φορά για πάντα, γιατί οι προσωρινές ζώνες αλλάζουν.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να δηλώσω κάθε drone ξεχωριστά;

Όχι. Εγγράφεσαι μία φορά ως χειριστής και παίρνεις έναν αριθμό που καλύπτει όλα τα drones σου. Οφείλεις όμως να έχεις αυτόν τον αριθμό πάνω σε κάθε αεροσκάφος και καταχωρισμένο στις ρυθμίσεις του καθενός. Η νηολόγηση μεμονωμένου αεροσκάφους αφορά μόνο βαρύτερα μηχανήματα της πιστοποιημένης κατηγορίας, στην οποία δεν ανήκουν τα καταναλωτικά drones.

Πόσο χρόνο θέλουν όλες οι διαδικασίες;

Η εγγραφή χειριστή θέλει ένα τέταρτο, η εκπαίδευση και η εξέταση A1/A3 ένα απόγευμα, και η ασφάλιση κλείνεται ηλεκτρονικά μέσα σε λίγα λεπτά. Η ενημέρωση firmware και η βαθμονόμηση παίρνουν από μισή ώρα έως δύο ώρες ανάλογα με το μοντέλο. Ρεαλιστικά, από το άνοιγμα του κουτιού μέχρι να είσαι έτοιμος για πτήση χρειάζεσαι μία ελεύθερη μέρα, και σχεδόν όλα γίνονται μία μόνο φορά.

Μπορώ να πετάξω drone κάτω των 250 γραμμαρίων χωρίς καμία διαδικασία;

Όχι. Ένα drone κάτω των 250 γραμμαρίων σε απαλλάσσει κυρίως από την ανάγκη πιστοποιητικού A2 και σου επιτρέπει να πετάς πιο κοντά σε ανθρώπους στην υποκατηγορία A1, αλλά η εγγραφή χειριστή εξακολουθεί να ισχύει αν το drone έχει κάμερα. Οφείλεις επίσης να σέβεσαι τις γεωγραφικές ζώνες, το όριο ύψους των 120 μέτρων και την υποχρέωση να κρατάς το drone σε οπτική επαφή.

Ισχύουν τα προσόντα που πήρα σε μια χώρα της ΕΕ και σε άλλη;

Ναι. Το πιστοποιητικό εκπαίδευσης A1/A3 και το πιστοποιητικό A2 αναγνωρίζονται σε κάθε κράτος που εφαρμόζει τους κανόνες του EASA, και ο αριθμός χειριστή σου ισχύει σε όλη την Ένωση, παρότι εγγράφεσαι μόνο στη χώρα διαμονής σου. Αυτό που διαφέρει είναι οι εθνικές γεωγραφικές ζώνες, οι απαιτήσεις ασφάλισης και οι διαδικασίες γνωστοποίησης πτήσης, οπότε έλεγχε τους τοπικούς χάρτες όταν ταξιδεύεις.

Το επόμενο βήμα σου

Πέρνα τη λίστα και σβήνε ένα ένα τα σημεία: κλάση, εγγραφή, αριθμός πάνω στο drone, εξέταση A1/A3, ασφάλιση, firmware, βαθμονόμηση, ζώνες. Όταν τελειώσεις, όλα είναι έτοιμα και μένει μόνο η ίδια η πτήση. Αν όροι όπως ανοιχτή κατηγορία, υποκατηγορία A1 ή VLOS δεν σου λένε ακόμα τίποτα, διάβασε πρώτα την εισαγωγή για αρχάριους. Για την προετοιμασία της εξέτασης A1/A3, χρησιμοποίησε τους οδηγούς και τον προσομοιωτή του dronexamine. Τις ακριβείς προϋποθέσεις εγγραφής, ασφάλισης και ζωνών επιβεβαίωσέ τις πάντα στην ΥΠΑ.